Kapsamlı IRC & mIRC Terimler Sözlüğü

A'dan Z'ye IRC kültüründe, sohbet sunucularında, mIRC betiklerinde, IRCv3 protokolünde ve sunucu mimarisinde kullanılan tüm terimler, komutlar ve servislerin rehberi.

🔥 Popüler:
75+ Terim
13 Kategori
Canlı

TEMEL KAVRAMLAR VE IRC KÜLTÜRÜ

TEMEL

IRC (Internet Relay Chat)

İnternet üzerinde metin tabanlı anlık mesajlaşma ve dosya paylaşımı sağlayan en köklü ağ protokolüdür.

TEMEL

mIRC

Khaled Mardam-Bey tarafından geliştirilen, Windows işletim sisteminde en yaygın kullanılan IRC istemci yazılımıdır.

TEMEL

IRC Network (Ağ)

Birbirine bağlı birden fazla IRC sunucusunun aynı kullanıcı ve kanal veritabanını paylaşarak oluşturduğu bütüncül sohbet ağıdır.

TEMEL

Nick (Nickname)

IRC üzerinde kullandığınız kullanıcı adınızdır. Sunucuya bağlandığınızda diğer kullanıcılar sizi bu isimle görür.

TEMEL

Channel (Kanal)

IRC üzerinde kullanıcıların bir araya gelerek sohbet ettiği sanal odalardır. İsimleri varsayılan olarak # karakteri ile başlar.

KÜLTÜR

AFK (Away From Keyboard)

Kullanıcının bilgisayar/klavye başında olmadığını belirten popüler sohbet kısaltmasıdır.

KÜLTÜR

BRB (Be Right Back)

"Hemen döneceğim" anlamına gelen, sohbetten kısa süreliğine ayrılırken kullanılan terimdir.

KÜLTÜR

LOL (Laugh Out Loud)

Sohbet esnasında bir şeye yüksek sesle güldüğünü ifade eden klasik internet terimidir.

KÜLTÜR

Lurk / Lurker

Kanalda çevrimiçi olduğu halde sohbetlere hiç katılmayıp sadece yazılanları okuyan kullanıcı tutumudur.

KÜLTÜR

Lamer

Teknik bilgisi yetersiz olmasına rağmen varmış gibi davranan ve kuralları ihlal ederek sohbeti bozan kişilere verilen isimdir.

KÜLTÜR

Newbie (Noob)

IRC dünyasına veya istemci kullanımına henüz yeni başlamış acemi kullanıcıları tanımlar.

KÜLTÜR

Troll

Kanallarda kışkırtıcı, kasıtlı veya saçma mesajlar atarak kullanıcıları sinirlendirmeye ve tartışma çıkarmaya çalışan kişi.

KÜLTÜR

Flame / Flame War

Kullanıcıların kanalda veya özel mesajlarda birbiriyle girdiği sert, hakaret içerikli veya agresif sözlü tartışma durumu.

KÜLTÜR

Off Topic

Kanalın belirli bir başlığı veya amacı varken, bu konuyla tamamen ilgisiz mesajlar yazılması durumudur.

KÜLTÜR

Netiquette (Ağ Nezaketi)

IRC ve internet ortamında uyulması gereken genel nezaket, saygı ve iletişim kurallarının bütünüdür.

KANAL & KULLANICI YETKİLERİ VE ROLLER

YETKİ

Founder (Kanal Kurucusu)

Kanalı kaydeden (Register) ve oda üzerinde en yüksek yönetim yetkisine sahip olan kişidir (Simgesi: ~ veya q).

YETKİ

SOP (Super Operator)

Kanal Kurucusundan sonra gelen, erişim listesini (Access) düzenleme yetkisine sahip üst düzey kanal yöneticisidir (Simgesi: & veya a).

YETKİ

AOP (Auto Operator)

Kanala girdiğinde ChanServ tarafından otomatik olarak Operator (@) yetkisi verilen kayıtlı yönetici seviyesidir.

YETKİ

HOP / HalfOP (Half Operator)

Kanala girdiğinde otomatik yarım op yetkisi alan kişi. Kick ve Ban atabilir ancak tam op'ları kanaldan atamaz (Simgesi: %).

YETKİ

OP (Channel Operator)

Kanal düzeninden sorumlu, kullanıcı atma (Kick), banlama ve mod değiştirme yetkisine sahip kişi (Simgesi: @).

YETKİ

Voice (+v)

Sessize alınmış (+m) kanallarda mesaj yazma ayrıcalığına sahip olan kullanıcı seviyesidir (Simgesi: +).

ADMIN

Oper / IRC Operator

Sunucu geneli ağ düzenini sağlayan, küresel yasaklamalar (G-Line) atabilen ağ yöneticisidir (/oper).

ADMIN

Global (Global IRCop)

Ağ genelinde tüm sunucularda müdahale yetkisi bulunan üst seviye IRC Operatörü unvanıdır.

IRC SERVİSLERİ (SERVICES)

SERVİS

NickServ

Kullanıcı rumuzlarının (Nick) şifrelenmesini ve sahipliğinin korunmasını sağlayan ağ servisidir (/msg NickServ identify).

SERVİS

ChanServ

Kanalların kaydedilmesini, yetki listelerinin (Access) ve oda ayarlarının saklanmasını yöneten servistir (/msg ChanServ register).

SERVİS

MemoServ

Çevrimdışı olan veya o an ulaşamadığınız kayıtlı kullanıcılara özel not ve mesaj bırakmanızı sağlar (/msg MemoServ send).

SERVİS

HostServ

Kullanıcılara IP/Host adreslerini gizlemek amacıyla özel VHost (Virtual Host) ataması yapan servistir (/msg HostServ offer).

SERVİS

BotServ

Kanallara resmi sunucu botları atayarak moderasyon ve koruma özellikleri sunan servistir (/msg BotServ assign).

ADMIN

OperServ

Yalnızca IRC Operator'lerin erişebildiği; ağ geneli kural, ban ve sunucu komutlarını çalıştıran servis merkezidir.

ADMIN

RootServ

Servisler üzerindeki en yetkili ağ sahiplerinin ve Server Root Administrator'lerin kullandığı yönetim modülüdür.

IRC TEMEL VE YÖNETİM KOMUTLARI

KOMUT

JOIN

IRC'de bir kanala katılmak veya yeni kanal oluşturmak için kullanılır (/join #KanalAdi).

KOMUT

PART

Bulunduğunuz kanaldan ayrılmanızı sağlar. Ayrılış mesajı eklenebilir (/part #Kanal [Mesaj]).

KOMUT

QUIT

IRC sunucu bağlantısını tamamen kapatır (/quit [Çıkış Mesajı]).

KOMUT

KICK

Kanal yetkililerinin bir kullanıcıyı kanaldan zorla çıkarmasını sağlar (/kick #Kanal Nick [Sebep]).

KOMUT

BAN

Bir kullanıcının veya host adresinin kanala tekrar girmesini engeller (/mode #Kanal +b Nick/Host).

KOMUT

Quiet (+q)

Kullanıcıyı kanaldan atmadan sadece mesaj yazmasını engelleyen kanalda sessize alma modudur.

ADMIN

KILL

IRCop yetkililerinin kuralları ihlal eden bir kullanıcının sunucu bağlantısını zorla koparmasıdır (/kill Nick Sebep).

KOMUT

LIST

IRC sunucusunda bulunan odaları ve kullanıcı sayılarını listeler (/list).

KOMUT

NAMES

Kanaldaki kullanıcıların yetkili isim listesini görüntüler (/names #Kanal).

KOMUT

WHO

Kullanıcıların ident, host ve bağlantı detaylarını sorgular (/who #Kanal).

KOMUT

WHOWAS

Çevrimdışı olmuş kişilerin sunucuda kalan son kayıtlarını gösterir (/whowas Nick).

İLETİŞİM

NOTICE

Bildirim mesajı gönderir. Otomatik cevap döngülerini önler (/notice Nick Mesaj).

İLETİŞİM

PRIVMSG

Temel mesajlaşma protokol komutudur (/msg Nick Mesaj).

İLETİŞİM

Query

İki kişi arasında gerçekleşen özel sohbet penceresidir (/query [Nick]).

KANAL

Topic

Kanalın üst kısmında yer alan sohbet başlığını belirler (/topic #kanal [Konu]).

KOMUT

Mode

Kanal ve kullanıcı bayrak durumlarını değiştirir (/mode #kanal +k Sifre).

KOMUT

Invite

Gizli veya davetiyeli kanallara kullanıcı çağırır (/invite Nick #kanal).

KOMUT

WHOIS

Kullanıcının bağlı olduğu sunucuyu, odalarını ve idle süresini raporlar (/whois Nick).

ADMIN

Rehash

Sunucuyu kapatıp açmadan konfigürasyon (`unrealircd.conf`) dosyalarını yeniden yükleme komutudur (/rehash).

KANAL VE KULLANICI MODLARI (+MODES)

MODLAR

Kanal Modları (+modes)

+i (Davetiyeli), +m (Sessiz/Moderated), +n (Dışarıdan mesaja kapalı), +s (Gizli kanal), +t (Sadece Op'lar topic değiştirebilir), +k (Oda şifresi), +l (Kullanıcı limiti), +b (Ban), +e (Ban muafiyeti), +I (Davet muafiyeti).

MODLAR

Kullanıcı Modları (+usermodes)

+i (Gizli kullanıcı/Invisible), +x (Gizli IP/Cloak Host), +w (Wallops bildirimleri alma), +B (Bot bayrağı), +o (IRCop durumu), +r (NickServ kayıtlı rumuz).

GÜVENLİK, AĞ VE SUNUCU TEKNOLOJİLERİ

GÜVENLİK

SSL / TLS

İstemci ile IRC sunucusu arasındaki trafiği 256-bit şifreleyerek veri dinlenmesini (Sniffing) önleyen güvenlik protokolüdür (Port: 6697).

GÜVENLİK

SASL

Sunucuya bağlandığınız anda kanallara girmeden önce NickServ şifrenizi güvenle doğrulayan modern doğrulama katmanıdır.

GÜVENLİK

Ident (Identd)

Kullanıcının bilgisayarındaki istemci kimliğini doğrulayan ve host önünde gösterilen kullanıcı tanımlayıcısıdır (Port 113).

GÜVENLİK

Cloak (IP Maskeleme)

Kullanıcıların gerçek IP adreslerinin başkaları tarafından görülmesini engellemek için IP'yi rastgele kriptolu metne dönüştürme işlemidir.

GÜVENLİK

VHost (Virtual Host)

Gerçek ISP domain adresi yerine kullanıcıya özel tanımlanan sanal sunucu adıdır (Örn: `Sohbet.MircDizin.com`).

GÜVENLİK

Proxy / VPN

İnternet trafiğini başka bir sunucu üzerinden yönlendiren aracı sistemlerdir. Çoğu IRC sunucusunda açık proxy kullanımı yasaktır.

GÜVENLİK

IPv4 / IPv6

IRC sunucularına bağlanırken kullanılan 32-bit (IPv4) ve yeni nesil 128-bit (IPv6) cihaz adresleme protokolleridir.

GÜVENLİK

DNS (Reverse DNS)

Kullanıcının IP adresini domain ismine (Hostname) çeviren veya domain adresi üzerinden sunucu IP'sini çözen sistemdir.

YAZILIM

Eggdrop

1993'ten beri geliştirilen, Linux/Unix sistemlerde çalışan, TCL diliyle özelleştirilebilen en eski ve güçlü IRC otomasyon botudur.

YAZILIM

BNC / Bouncer (ZNC)

Bağlantınız kopsa dahi sunucuda bağlı kalarak mesajlarınızı kaydeden aracı bouncer yazılımlarının genel adıdır.

TEKNİK

CTCP (Client-to-Client Protocol)

İstemcilerin birbiriyle doğrudan haberleşmesini sağlayan protokoldür (PING, VERSION, TIME, ACTION).

SUNUCU YÖNETİMİ VE İŞLETİM YAZILIMLARI (IRCD)

YAZILIM

IRCd (IRC Daemon)

IRC sunucusunun çekirdeğini oluşturan, istemci bağlantılarını kabul eden ve mesaj yönlendiren ana sunucu yazılımı.

YAZILIM

UnrealIRCd

Dünya genelinde en çok tercih edilen, gelişmiş modül desteği ve yüksek güvenlik seçenekleri sunan açık kaynak IRCd yazılımı.

YAZILIM

InspIRCd

C++ ile sıfırdan yazılmış, son derece modüler, performanslı ve esnek yapıya sahip modern IRC sunucu yazılımı.

YAZILIM

HybridIRCd

Özellikle yüksek kullanıcı hacmine sahip devasa IRC ağları için optimize edilmiş stabil IRCd yazılımı.

SERVİS

Services (IRC Servisleri)

Ağ üzerinde Nick, Kanal ve Memo kayıtlarını tutan yardımcı servis botlarının (NickServ, ChanServ vb.) genel adı.

SERVİS

Anope

IRC ağlarında yaygın olarak kullanılan son derece popüler, yüksek veritabanı performansına sahip servis paketi.

SERVİS

Atheme

Gelişmiş IRCv3 protokol özelliklerini ve modüler mimariyi destekleyen modern IRC servis yazılımı.

AĞ Yapısı

Hub Server

Diğer uç sunucuları (Leaf) birbirine bağlayan ve ağ trafiğini yönlendiren ana merkez IRC sunucusu.

AĞ Yapısı

Leaf Server

Doğrudan kullanıcılara hizmet veren ve sadece bir Hub sunucuya bağlı olan uç IRC sunucusu.

AĞ Yapısı

Uplink

Bir IRC sunucusunun ağa senkronize olabilmek için üst kademede bağlandığı ana sunucu hattı.

ADMIN

Link Block

IRCd konfigürasyon dosyasında iki sunucunun birbiriyle güvenli şifreli bağ kurmasını sağlayan ayar bloğu.

YASAK VE YAPTIRIM TÜRLERİ (BANNING)

ADMIN

K-Line (Kill Line)

Kullanıcıyı veya host adresini yalnızca bulunulan tek bir IRC sunucusundan yasaklama yöntemi.

ADMIN

G-Line (Global Line)

Kullanıcıyı IRC ağındaki tüm bağlı sunuculardan küresel olarak uzaklaştıran yasaklama türü.

ADMIN

Z-Line

Kullanıcının doğrudan IP adresine uygulanan ve soket seviyesinde bağlantı kurmasını engelleyen ban türü.

ADMIN

Q-Line (SQ-Line)

Belirli takma adların (Nick) veya kanalların sunucuda kullanılmasını ve alınmasını yasaklayan kural.

ADMIN

E-Line (Exception Line)

Belirli IP veya kullanıcıları K-Line/G-Line gibi genel yasaklamalardan muaf tutan istisna kuralı.

ADMIN

Shun

Kullanıcının sunucuya bağlı kalmasına izin veren ancak mesaj yazmasını veya komut çalıştırmasını engelleyen sessize alma yaptırımı.

ADMIN

GZ-Line (Global Z-Line)

IP adresine uygulanan Z-Line yasağının tüm IRC ağı genelinde geçerli kılınmış sürümü.

ADMIN

Mask / Ban Mask

Yasaklamalarda veya aramalarda belirli bir kullanıcı kalıbını eşlemek için kullanılan formattır (Nick!Ident@Host).

ADMIN

Wildcard (Joker Karakter)

Ban maskelerinde ve aramalarda birden fazla karakteri temsil eden * ve tek karakteri temsil eden ? sembolleri.

SİSTEM, PERFORMANS VE SOHBET DİNAMİKLERİ

SİSTEM

Flood

Sunucuyu veya kanalı tıkamak amacıyla çok kısa sürede aşırı miktarda seri mesaj veya komut gönderme olayıdır.

SİSTEM

Lag (Gecikme)

Kullanıcı ile IRC sunucusu arasındaki ağ yoğunluğundan kaynaklanan mesaj iletim gecikmesidir.

SİSTEM

Ping / Pong

Sunucunun kullanıcının halen aktif olup olmadığını anlamak için gönderdiği (`PING?`) ve istemcinin yanıtladığı (`PONG!`) kontrol paketidir.

mIRC SCRIPTING VE İSTEMCİ ÖZELLEŞTİRME

KODLAMA

Alias

mIRC üzerinde uzun komut dizilerini tek bir kısa komuta veya tuş kombinasyonuna atama işlevi.

KODLAMA

Remote

Kanal ve özel mesaj olaylarına (`on TEXT`, `on JOIN` vb.) otomatik tepki veren ana mSL kod sekmesi.

KODLAMA

Popup

Kanal, özel pencere veya rumuz üzerine sağ tıklandığında açılan özel mIRC menü yapılandırması.

KODLAMA

Dialog

mSL kullanarak butonlar, kutular ve listeler içeren grafik kullanıcı arayüzü (pencere) tasarlama modülü.

KODLAMA

Identifier (Tanımlayıcı)

mIRC betiklerinde sistem verilerini okumayı sağlayan `$` simgeli dahili değişkenler (`$me`, `$chan`, `$date`).

KODLAMA

Socket

mIRC'in dış web siteleri veya sunucularla doğrudan TCP/UDP üzerinden veri alışverişi yapmasını sağlayan iletişim aracı.

KODLAMA

Hash Table (`/hadd`, `/hsave`)

Büyük verileri bellekte anahtar-değer (Key-Value) mantığıyla ultra hızlı saklayan veritabanı yapısı.

KODLAMA

DLL (Dynamic Link Library)

mIRC'e harici C/C++ dilleriyle yazılmış yüksek performanslı eklenti ve özellikler entegre etme yöntemi (`$dll`).

KODLAMA

Timer (`/timer`)

Belirlenen komutların belirli zaman aralıklarıyla otomatik ve döngüsel olarak çalıştırılmasını sağlayan zamanlayıcı.

TEKNİK

Perform

mIRC sunucuya bağlandığı anda otomatik olarak sırasıyla çalıştırılacak komutlar listesi (Identify, join vb.).

TEKNİK

Toolbar

mIRC istemcisinin üst kısmında yer alan kısa yol simge çubuğu ve buton yönetimi.

TEKNİK

Colors (Renk Kodları)

Sohbet pencerelerinde yazıları renklendirmek için kullanılan `CTRL+K` indeksli renk palet sistemi.

TEKNİK

Themes (Temalar)

mIRC pencere ve yazı renk kombinasyonlarını özelleştiren hazır görsel şablon paketleri.

DOSYA TRANSFER PROTOKOLLERİ VE İNDİRME

TRANSFER

DCC Chat

Sunucuyu aradan çıkararak iki kullanıcı arasında doğrudan güvenli sohbet bağlantısı kuran protokol.

TRANSFER

DCC Send

Bir kullanıcıya IRC üzerinden doğrudan dosya gönderme işlemi (`/dcc send Kullanici`).

TRANSFER

DCC Resume

Bağlantı kopması nedeniyle yarım kalan dosya transferlerini kaldığı yerden devam ettiren özellik.

TRANSFER

DCC Accept

Gelen dosya transfer isteğini ve indirme konumunu kabul eden onay protokolü.

TRANSFER

XDCC Pack

XDCC botları üzerinde indirilmeye hazır numaralandırılmış dosya paketleri (Örn: Pack #12).

TRANSFER

XDCC Queue

XDCC botundan dosya indirirken yoğunluk durumunda kullanıcının alındığı sıraya girme kuyruğu.

MODERN IRC STANDARTLARI (IRCv3)

IRCv3

IRCv3

IRC protokolünü Discord ve Slack seviyesinde modern özelliklerle (zaman damgası, etiketler) donatan yeni nesil standartlar bütünü.

IRCv3

CAP (Capability Negotiation)

İstemci ile sunucunun bağlantı anında destekledikleri modern IRCv3 özelliklerini karşılıklı onaylama mekanizması.

IRCv3

Message Tags

Gönderilen sohbet mesajlarına zaman bilgisi, mesaj ID'si veya istemci detayları gibi gizli veriler ekleme özelliği.

IRCv3

Batch

Sunucudan gelen toplu mesaj ve komutları tek bir paket halinde gruplayarak ekranda takılmadan gösteren protokol.

IRCv3

Monitor

Takip edilen kişilerin (arkadaş listesi) çevrimiçi veya çevrimdışı olma durumunu anında ve sunucuyu yormadan bildiren sistem.

IRCv3

Echo-message

Gönderdiğiniz mesajın sunucuya ulaştığını ve işlendiğini doğrulamak için mesajın bir kopyasının istemciye geri yankılanması.

IRCv3

Account-tag

Kullanıcıların NickServ kayıtlı hesap durumunu mesaj etiketleriyle diğer kişilere güvenli olarak gösteren mekanizma.

IRCv3

Server-time

Mesajın tam olarak hangi saat ve saniyede yazıldığını sunucu saatiyle damgalayan, BNC geçmiş mesajları için kritik uzantı.

IRCv3

Multi-prefix

Bir kullanıcının aynı anda sahip olduğu tüm yetki simgelerini (Örn: hem OP hem Voice `@+`) birlikte gösterme desteği.

AĞ MİMARİSİ VE SENKRONİZASYON

AĞ Yapısı

Link

İki veya daha fazla IRC sunucusunun tek bir ağ gibi çalışmak üzere birbirine bağlanması işlemi.

AĞ Yapısı

Burst

İki sunucu birbirine bağlandığı anda kanal, nick ve yetki verilerinin topluca ve hızlıca aktarılması patlaması.

AĞ Yapısı

Sync (Senkronizasyon)

Ağdaki tüm sunucuların oda, mod ve kullanıcı verilerinin birebir eşit ve güncel olma durumu.

AĞ Yapısı

Split (Netsplit)

Ağ hatlarındaki sorun nedeniyle sunucuların birbirinden kopması ve kullanıcı gruplarının aniden ayrılması.

AĞ Yapısı

Reconnect

Kopan sunucu veya istemci bağlantısının otomatik olarak tekrar kurulması süreci.